Zieke medewerker en vakantie: dit zijn de regels voor werkgevers.

Zieke medewerker en vakantie: wat zijn de regels?

Een medewerker is ziek. En dan komt de vraag: hoe zit het met vakantie? Mag een zieke medewerker vakantiedagen opnemen? Bouwt hij vakantiedagen op tijdens ziekte? Wat gebeurt er bij een collectieve vakantie? En hoe zit het met vervaltermijnen?

Voor veel MKB-ondernemers voelt dit als grijs gebied. Toch zijn de regels helder zolang je weet waar je op moet letten.

In dit artikel lees je wat je als werkgever moet weten over een zieke medewerker en vakantie.

HR Direct - HR Advies MKB - 9

Opbouw van vakantiedagen bij ziekte

De opbouw van vakantiedagen is gekoppeld aan het recht op loon en niet aan het aantal gewerkte uren. Dat betekent: Zolang een medewerker recht heeft op loon, bouwt hij vakantiedagen op. Ook tijdens ziekte.

Tijdens de eerste 104 weken van arbeidsongeschiktheid blijft een zieke medewerker dus gewoon wettelijke vakantiedagen opbouwen.

Na deze 104 weken stopt in principe de loondoorbetalingsplicht. Vanaf dat moment stopt ook de opbouw van vakantiedagen. Werkt de medewerker na twee jaar ziekte gedeeltelijk?
Dan bouwt hij vakantiedagen op over de uren die hij daadwerkelijk werkt.


Vakantie opnemen tijdens ziekte: mag dat?

Ja, dat mag. Maar er is een belangrijke voorwaarde: vakantie mag het herstel niet belemmeren.

De bedrijfsarts beoordeelt of de medewerker medisch in staat is om met vakantie te gaan. Als werkgever volg je dat advies.

Belangrijk om te weten:

  • Tijdens een vakantiedag ontvangt een zieke medewerker 100% van het loon.
  • Tijdens ziekte is dat minimaal 70% van het loon (tenzij anders afgesproken).

Het komt dus voor dat medewerkers vakantiedagen opnemen om volledige loonbetaling te ontvangen. Dat is toegestaan.

Tegelijkertijd zijn vakantiedagen bedoeld voor rust en herstel, niet als financiële constructie. Blijf hierover helder communiceren.


Vervaltermijn van vakantiedagen bij ziekte

Normaal gesproken vervallen wettelijke vakantiedagen zes maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Maar, als een medewerker door ziekte redelijkerwijs niet in staat is geweest om vakantie op te nemen, geldt die vervaltermijn van zes maanden niet. In dat geval blijven de wettelijke vakantiedagen vijf jaar geldig.

Als werkgever heb je bovendien een inspanningsverplichting om medewerkers te stimuleren hun vakantiedagen tijdig op te nemen. Dat geldt ook bij langdurige ziekte.


Bovenwettelijke vakantiedagen: andere regels

Naast wettelijke vakantiedagen kunnen medewerkers bovenwettelijke dagen hebben. Deze zijn vastgelegd in:

  • Cao
  • Arbeidsovereenkomst
  • Personeelshandboek

Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt meer contractsvrijheid. Je kunt een zieke medewerker verplichten deze dagen op te nemen maar alleen als dit schriftelijk en duidelijk is vastgelegd.

Zonder duidelijke grondslag mag je dit niet afdwingen. Controleer dus altijd wat er precies in je afspraken staat.


Collectieve vakantie en ziekte

Heeft jouw organisatie een collectieve vakantie of bedrijfssluiting?

Dan geldt een belangrijke regel:

Wettelijke vakantiedagen mogen niet automatisch worden afgeschreven op dagen waarop een medewerker ziek is. Ook tijdens een collectieve sluiting blijven ziektedagen ziektedagen.

Wel kun je in onderling overleg afspreken dat tijdens de collectieve vakantie vakantiedagen worden opgenomen. Die instemming moet vrijwillig zijn en duidelijk worden vastgelegd.

Zo voorkom je discussie achteraf.


Ziek vóór of tijdens de vakantie

Wordt een medewerker ziek vóór de geplande vakantie of tijdens de vakantie zelf?

Dan gelden deze regels:

  • Ziektedagen mogen niet automatisch als vakantiedagen worden aangemerkt.
  • De medewerker moet zich volgens de geldende verzuimprocedure ziekmelden.

Achteraf ziekmelden over een vakantieperiode is in principe niet mogelijk. Alleen wanneer de medewerker aannemelijk maakt dat hij zich niet eerder kon ziekmelden, kan hiervan worden afgeweken.

Wil een zieke medewerker een geplande vakantie intrekken?
Ga dan samen in gesprek en zoek een redelijke oplossing. Denk aan het omzetten van vakantiedagen in ziektedagen of het verplaatsen van de vakantie. Dit moet wel passen binnen de re-integratieverplichtingen.


Waarom dit onderwerp vaak misgaat

Fouten rondom vakantiedagen bij ziekte kunnen leiden tot:

  • Loonvorderingen
  • Discussies achteraf
  • Problemen bij langdurig verzuim
  • Onnodige juridische risico’s

En daar zit je als ondernemer niet op te wachten.


Zieke medewerker en vakantie? Zorg dat je afspraken kloppen.

Bij een zieke medewerker en vakantie gelden duidelijke wettelijke regels:

  • Tijdens de eerste 104 weken ziekte bouwt een medewerker vakantiedagen op.
  • Wettelijke vakantiedagen mogen niet worden afgeschreven tijdens ziekte — ook niet bij een collectieve vakantie.
  • Voor bovenwettelijke dagen is meer contractuele ruimte, mits goed vastgelegd.
  • Heldere communicatie en correcte administratie zijn essentieel.

Twijfel je of jouw beleid klopt? Of wil je voorkomen dat kleine fouten grote gevolgen krijgen?

Wij van HR-Direct zorgen dat jouw HR-structuur staat. Praktisch, juridisch scherp en zonder onnodige theorie. Zodat jij kunt ondernemen.

Vrijblijvend gesprek

Hoe staat jouw HR er écht voor?

Ontvang binnen twee minuten jouw HR QuickScan inzichten. Inclusief vijf praktische tips om direct mee aan de slag te gaan.

Stap 1 van 9

1. HR-Structuur

Hoe is jouw HR momenteel georganiseerd?(Vereist)